De wereldboom

Stap voortgang:

 

De wereldboom, Yggdrasil

Volgens de Noordse mythologie bestond de as van het universum uit een gigantische boom, de wereldboom, die als een zuil de werelden van de goden, de mensen, de reuzen en de doden verbond. De lotgevallen van de boom weerspiegelden die van het universum. De boom droeg niet alleen de werelden die hij beschermde, maar deelde ook in hun leed.

Over de oorsprong van Yggdrasil vermelden de bronnen niets. De wortels van Yggdrasil reikten naar alle werelden of naar een deel van de werelden. Ook daarover bestaat onzekerheid.

In en rond de boom leefden een aantal dieren: een wijze adelaar die in de bovenste takken zat, met de havik Verdfolnir tussen zijn ogen; de eekhoorn Ratatosk, die beledigingen overbracht tussen de adelaar en de monsterlijke Nithogger, de slang die tussen de wortels in Niflheim lag; en Dain, Dvalin, Duneyr en Durathror, vier herten die tussen de takken leefden en de nieuwe scheuten opvraten. Voor hen en anderen was de boom een bron van leven. De dauw die de boom liet vallen, was zo zoet dat bijen er honing van maakten, en van Yggdrasils vruchten werd gezegd dat ze bevallingen bespoedigden.

De werelden werden gevoed en beschermd door Yggdrasil, maar tegelijk bezorgden de dieren die door de boom in leven werden gehouden hem vreselijke pijnen en leed. De herten en de eekhoorn knabbelden elke nieuwe scheut af en de slang Nithogger en talloze andere slangen knaagden aan zijn wortels.

Om het leed van Yggdrasil te verzachten verzamelden de Nornen (een soort feeën) bij de bron Urd elke dag water en modder en begoten daar de takken mee om verrotting tegen te gaan.

Als de boom die de wacht hield over de werelden, was Yggdrasil een reusachtige exponent van een wijdverspreid geloof in de beschermende kracht van bomen. In Duitsland, Scandinavië en de Britse Eilanden werden bepaalde bomen die naast of in de buurt van nederzettingen stonden, vereerd. Het welzijn van die bomen zou bepalend zijn voor het welzijn van de familie of de gemeenschap. Men bracht ook offers aan die bomen, bijvoorbeeld door bier over de wortels uit te gieten.

Yggdrasil wordt meestal in verband gebracht met Odin, omdat hij ‘gehangen aan Yggdrasil’ de Runen vond.

In die zin doet de boom denken aan zowel de boom van kennis uit de Bijbel als aan het kruis van Jezus. Met name deze laatste associatie bracht Bonifatius (674-754 n.chr.) ertoe om iedere boom die aan Odin was gewijd te laten omhakken.